चीनको साङ्घाई एडभान्स्ड रिसर्च इन्स्टिच्युटले विश्वकै पहिलो ‘प्यारोनमिक’ कार्बन एकाउन्टिङ प्रणाली सार्वजनिक गरेको छ। चिनियाँ विज्ञान प्रतिष्ठान (Chinese Academy of Sciences) अन्तर्गतको सो इन्स्टिच्युटले विकास गरेको यो प्रणालीले विश्वव्यापी कार्बन उत्सर्जनको हिसाब गर्ने परम्परागत तरिकालाई चुनौती दिएको छ। नयाँ प्रणालीले वस्तु उत्पादन गर्ने देशलाई भन्दा पनि ती वस्तु उपभोग गर्ने देशलाई उत्सर्जनको बढी जिम्मेवार ठहऱ्याउने अवधारणा अघि सारेको छ।
यो नयाँ प्रणाली ‘प्यारोनमिक’ मोडेलमा आधारित छ, जसले उत्पादनको समग्र प्रक्रियामा हुने कार्बन उत्सर्जनको सूक्ष्म विश्लेषण गर्छ। यसले उत्पादनदेखि उपभोगसम्मको उत्सर्जनलाई केलाउँछ र अन्तिम उपभोक्तालाई बढी जिम्मेवार ठहऱ्याउँछ। यसअघि, कार्बन उत्सर्जनको हिसाब उत्पादन गर्ने देशमा आधारित हुने गर्दथ्यो, जसले गर्दा विकासोन्मुख देशहरूले औद्योगिक उत्पादनका कारण बढी दोष खेप्नुपरेको गुनासो थियो।
विज्ञहरूका अनुसार, ‘प्यारोनमिक’ प्रणालीले कार्बन उत्सर्जनको हिसाबमा पारदर्शिता ल्याउँछ र जलवायु परिवर्तनविरुद्धको लडाइँमा नयाँ आयाम थप्छ। ‘यस प्रणालीले उपभोगका ढाँचाहरूलाई परिवर्तन गर्न र दिगो विकासतर्फ उन्मुख हुन मद्दत गर्छ,’ साङ्घाई एडभान्स्ड रिसर्च इन्स्टिच्युटका एक वैज्ञानिकले बताए। उनले थपे, ‘यसले देशहरूलाई उत्सर्जन घटाउन सामूहिक प्रयास गर्न प्रेरित गर्छ।’
यो प्रणालीले अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार र जलवायु नीतिका लागि महत्त्वपूर्ण प्रभाव पार्ने अनुमान गरिएको छ। यसले विकसित देशहरूलाई आफ्ना उपभोगका बानीहरू परिवर्तन गर्न र उत्सर्जन कम गर्न थप दबाब सिर्जना गर्नेछ। साथै, विकासोन्मुख देशहरूलाई ‘ग्रीन’ प्रविधितर्फ लगानी गर्न प्रोत्साहन गर्नेछ, जसले उनीहरूको आर्थिक वृद्धिमा पनि सघाउ पुर्याउनेछ।
यस प्रणालीको विकासले चीनको जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी नीति र प्रतिबद्धतालाई थप बलियो बनाउँछ। चीनले पहिले नै कार्बन उत्सर्जन न्यूनीकरणका लागि विभिन्न योजनाहरू अघि सारेको छ र यो नयाँ प्रणाली त्यसैको एक हिस्सा हो। यसले विश्व समुदायलाई चिनियाँ प्रविधिको क्षमता र जलवायु संरक्षणप्रतिको प्रतिबद्धता प्रदर्शन गर्दछ।
यस प्रणालीको सफलताले भविष्यमा अन्य देशहरूलाई पनि यस्तै किसिमका प्रणालीहरू विकास गर्न प्रेरित गर्नेछ। यसले कार्बन उत्सर्जनको हिसाब गर्ने मान्यतामा परिवर्तन ल्याउनुका साथै विश्वव्यापी जलवायु परिवर्तनको समस्या समाधानका लागि सामूहिक प्रयासलाई बढावा दिनेछ। यसबाट वातावरण संरक्षणका लागि थप प्रभावकारी कदम चाल्न सकिने अपेक्षा गरिएको छ।
अन्त्यमा, चीनद्वारा सार्वजनिक गरिएको ‘प्यारोनमिक’ कार्बन एकाउन्टिङ प्रणाली एक महत्त्वपूर्ण कदम हो, जसले कार्बन उत्सर्जनको हिसाबलाई नयाँ ढंगले परिभाषित गर्छ। यो प्रणालीले जलवायु परिवर्तनविरुद्धको लडाइँमा पारदर्शिता र जवाफदेहिता बढाउनुका साथै दिगो विकासतर्फको यात्रालाई थप सहज बनाउनेछ, जुन विश्वका लागि नै महत्त्वपूर्ण छ।
