अमेरिकी सेनाले हिन्द महासागरमा इरानबाट तेल लिएर जाँदै गरेको प्रतिबन्धित जहाज एम/टी मजिस्टिक एक्सलाई रोकेर जाँच गराएको सम्बन्धमा अमेरिका रक्षा विभागको प्रकाशना एक्समा थप विवरण निकालिएको छ। यो कारवाई मङ्गलबार निर्वाचित भएको छ, होर्मुज स्ट्रेटको क्षेत्रमा अमेरिकाले संचालन गरेको नाकाबन्दी बाट दर्जनौँ जहाज रोकेको सम्बन्धमा ती जानकारीमा पर्दछ।
अमेरिकी रक्षा विभागले भनेको छ, ‘अमेरिकी सेनाले इरानलाई भौतिक सहयोग गर्ने शंका रहेका जहाजलाई रोक्ने निर्णय गरिएको छ’ भनी एक्समार्फत उजागर गरेको हो। यो कथनले वही चिन्ह दिन्छ कि अमेरिकी प्रशासनले ईरानलाई सीमित प्रभाव मात्र नभएर कुनै पनि प्रकारको सहयोगी कार्य हुँदैन भन्ने अघि राखिएको स्पष्ट दिशा निर्देश दिन्छ।
इरानबाट संचालित र ‘स्टेटलेस’ अर्थात नागरिकत्व रहित एम/टी मजिस्टिक एक्स नामक जहाजलाई हिन्द महासागरको निर्दिष्ट क्षेत्रमा रोकेर व्यापारीको उद्देश्य सहित यातायातमा उसले आउन पाएका माल सम्बन्धी जाँच गरिएको रिपोर्ट भी यसै विभागबाट प्रकाशित भएको छ। त्यसैसम्म अमेरिकाले हिन्द महासागरीय मार्गमा गरिएको ईरान सम्बन्धित व्यापारीको गतिविधि दर्जनौँ जहाजमा रोक लगाएर बढाया छ।
समाचार स्रोतका अनुसार होर्मुज स्ट्रेटमा अब तीन सप्ताह भएपछि भएको नाकाबन्दी अभियान प्रभावित देशलाई अपनी आयामी कार्यशालाहरूमा परिवर्तन गर्नुपर्न मजबूर बनाउँदै छ। होर्मुज स्ट्रेटबाट ईरानको सबैभन्दा ठूलो तेल निर्यात मार्ग अवरुद्ध भएका हुनाले यस क्षेत्रको बजारमा विशेषगरी पश्चिम एसिया तथा दक्षिण एसियाका ग्राहकहरूको चिन्ता थपिएको देखिएको छ।
त्यहीअनुसार अमेरिकी रक्षा विभागले चेतावनी दिएको छ कि कुनै पनि प्रकारको सिर्जना वा समुदायिक व्यापारीमा गर्ने अलग अलग प्रयासलाई ईरान संबन्धी कार्यक्रममा उसका नियम र रिपोर्टिङ मानदेश अनुसार मात्र पाइनेछ भन्ने जानकारी निकालिएको हो। यसले संभावित व्यापारीहरूलाई पहिले निजी सल्लाहको साथ विस्तृत जाँच व्यवस्थामा ल्याउनु पर्ने भएको स्पष्ट गर्दछ।
यो घटना उनीहरूको लागि प्रशासनिक रूपमा प्रभावशाली व्यावहारिक उदाहरण हो भन्दै ईरानका समृद्धिको मुख्य आधार भएको तेललाई लक्षित गरेर अमेरिकाले संचालन गरिरहेको दबाव अभियानलाई सच्चाइन्छ। नाकाबन्दीले समुद्री मार्ग अवरोधित गर्नुले ईरानमा आर्थिक गतिविधि र विदेश व्यापार दुईनै पक्षमा असर गर्न सुरु भएको राष्ट्रस्तरीय र प्रभावकारी सन्देश दिन्छ।
