इरान र इजरायलबीचको बढ्दो तनावलाई मध्यनजर गर्दै रुस र चीनले यसबाट रणनीतिक रूपमा फाइदा लिने प्रयास गरिरहेका छन्। अमेरिकी स्रोतसाधनको खपत गराउँदै उसको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिष्ठा कमजोर पार्ने दुवै देशको रणनीति रहेको विश्लेषण गरिएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार, रुस र चीनले अमेरिकालाई यस्तो 'कम तीव्रता'को युद्धमा फसाउन चाहन्छन्, जसले उसको ध्यान र स्रोतसाधन खाओस्। इरानलाई समर्थन गरेर उनीहरूले मध्यपूर्वमा अमेरिकी प्रभावलाई कमजोर बनाउने र आफ्ना भूराजनीतिक स्वार्थहरूलाई अगाडि बढाउने दाउपेच खेलिरहेका छन्।
रुसले इरानसँग सैन्य र आर्थिक सम्बन्ध बढाएको छ, जसमा ड्रोन र अन्य सैन्य उपकरणहरूको आपूर्ति पनि समावेश छ। यसले युक्रेन युद्धमा रुसलाई सहयोग पुर्याउनुका साथै मध्यपूर्वमा आफ्नो प्रभाव बढाउन मद्दत गरेको छ। चीनले पनि इरानसँगको व्यापार बढाउँदै तेल खरिदमा सहुलियत दिइरहेको छ, जसले इरानमाथि लागेका अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्धलाई कम गर्न सघाउ पुर्याएको छ।
इरानमाथि अमेरिकी प्रतिबन्धका बाबजुद चीनले उच्च परिमाणमा तेल किन्दै आएको छ। यसले चीनलाई सस्तो मूल्यमा तेल प्राप्त गर्न मद्दत गरेको छ भने इरानलाई आफ्नो अर्थतन्त्र धान्न ठूलो टेवा पुगेको छ। रुसले इरानलाई आणविक कार्यक्रमलाई अगाडि बढाउन गोप्य रूपमा सहयोग गरिरहेको आरोप पनि लाग्ने गरेको छ।
मध्यपूर्वमा अस्थिरता बढ्दै जाँदा रुस र चीन दुवैका लागि अवसरहरू सिर्जना भएका छन्। उनीहरूले कूटनीतिक पहलका माध्यमबाट आफ्नो प्रभाव विस्तार गर्ने र पश्चिमसँगको प्रतिष्पर्धालाई अझ तीव्र बनाउने प्रयास गरिरहेका छन्। यो क्षेत्रमा शान्ति स्थापनाको कुरा गर्दा पनि उनीहरूले आफ्नो स्वार्थअनुकूल भूमिका खेल्ने सम्भावना छ।
अमेरिकी विदेश नीति विश्लेषकहरू यो स्थितिप्रति चिन्तित छन्। उनीहरूका अनुसार, इरानलाई समर्थन गरेर रुस र चीनले अन्तर्राष्ट्रिय नियम र मान्यतालाई चुनौती दिइरहेका छन्। यसले विश्वव्यापी शक्ति सन्तुलनमा परिवर्तन ल्याउन सक्ने सम्भावना रहेको छ।
यस घटनाक्रमले विश्व राजनीतिको जटिलतालाई दर्शाउँछ, जहाँ क्षेत्रीय द्वन्द्वहरू ठूला शक्तिहरूको भूराजनीतिक खेलका लागि मैदान बन्दै गएका छन्। इरान संकटबाट लाभ उठाउने रुस र चीनको रणनीतिले अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा नयाँ चुनौतीहरू थपेको छ।
