काठमाडौं, ९ वैशाख २०८१ – इरानले अमेरिकाले युद्धविरामको अवधि बढाएकोप्रति आशंका व्यक्त गरेको छ। इरानी अधिकारीहरूले अमेरिकाले युद्धविरामको समय लम्ब्याउनुको पछाडि गुप्त रणनीति हुनसक्ने भन्दै यसको कार्यान्वयनमाथि प्रश्न उठाएका हुन्। इरानले युद्धविरामको म्याद थपिए पनि अमेरिकाले फेरि पनि आक्रमण गर्न सक्ने त्रास व्यक्त गरेको छ।
इरानी संसदका सभामुख मोहम्मद बागेर गालिबाफका सल्लाहकार महदी मोहम्मदीले अमेरिकाले युद्धविरामको म्याद थप्नुको कुनै अर्थ नभएको बताएका छन्। उनले सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत अमेरिकाको नियतमाथि शंका व्यक्त गरेका हुन्। मोहम्मदीले भनेका छन्, ‘हार्ने पक्षले शर्तहरू तय गर्दैन। युद्धविराम लम्ब्याउनु भनेको कुनै न कुनै रणनीतिअन्तर्गत हुनसक्छ।’
इरान र अमेरिकाबीचको सम्बन्ध लामो समयदेखि तनावपूर्ण रहँदै आएको छ। इरानको आणविक कार्यक्रम र क्षेत्रीय प्रभावलाई लिएर दुवै देशबीच मतभेद छन्। यसअघि पनि दुवै देशबीच विभिन्न समयमा तनावपूर्ण अवस्था सिर्जना भएका थिए। यसैबीच, अमेरिकाले युद्धविरामको अवधि लम्ब्याउँदा इरानले यसलाई शंकाको रूपमा हेरेको हो।
अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले भने युद्धविरामको म्याद थप हुनु शान्ति स्थापनाको लागि सकारात्मक कदम भएको बताएका छन्। उनले यसले वार्ताको लागि बाटो खोल्न सक्ने र दुवै पक्षलाई शान्तिपूर्ण समाधान खोज्न सहयोग पुग्ने विश्वास व्यक्त गरे। तर इरानले भने अमेरिकाको भनाइप्रति विश्वास गर्न नसकिने प्रतिक्रिया दिएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार इरानले अमेरिकाको नियतमाथि शंका गर्नुको पछाडि विभिन्न कारण छन्। पहिलो, इरानले अमेरिकालाई भरपर्दो साझेदार मान्दैन। दोस्रो, इरान अमेरिकाको शक्ति र प्रभावलाई कमजोर पार्न चाहन्छ। तेस्रो, युद्धविरामको नाममा अमेरिकाले इरानलाई कमजोर पार्ने रणनीति बनाउन सक्ने इरानको बुझाइ छ।
यसका साथै, इरानले छिमेकी राष्ट्रहरूमा अमेरिकाको सैन्य उपस्थितिलाई लिएर पनि चिन्ता व्यक्त गर्दै आएको छ। इरानले अमेरिकालाई आफ्नो क्षेत्रमा अस्थिरता निम्त्याउने कारकको रूपमा हेर्दै आएको छ। इरानको यो आशंकाका कारणले गर्दा युद्धविरामको म्याद थपिए पनि दुई देशबीचको सम्बन्धमा तत्कालै सुधार आउने सम्भावना कम देखिएको छ।
यो घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिमा नयाँ तरंग ल्याएको छ। अमेरिका र इरानबीचको तनावले समग्र मध्यपूर्व क्षेत्रमा अस्थिरता बढाउन सक्ने जोखिम रहेको छ, जसले गर्दा विश्व समुदायले यस विषयलाई गम्भीरताका साथ लिनुपर्ने देखिन्छ। यस परिस्थितिले क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति र स्थिरताका लागि चुनौती खडा गरेको छ।
