हालैका समयमा प्राथमिक शेयर (आईपीओ) निष्कासन गरेका कम्पनीहरूको सेयर मूल्यमा उल्लेख्य वृद्धि देखिएको छ। लगानीकर्ताहरूमाझ यी नयाँ कम्पनीहरूप्रति आकर्षण बढ्दै जाँदा बजारमा सकारात्मक प्रभाव परेको छ, तर यसले कति दिगोपन राख्छ भन्ने प्रश्न पनि उब्जिएको छ।
नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) का अनुसार, पछिल्लो समय आईपीओ निष्कासन गरेका अधिकांश कम्पनीहरूको सेयर मूल्य सूचीकरण भएपछिको कारोबारमा निरन्तर बढिरहेको छ। यसले लगानीकर्ताहरूलाई छोटो समयमै राम्रो प्रतिफल दिइरहेको छ, जसका कारण नयाँ आईपीओमा लगानी गर्नेको संख्या बढ्दो छ। बोर्डले बजारलाई सूक्ष्म रूपमा निगरानी गरिरहेको जनाएको छ।
यस प्रवृत्तिले बजारमा नयाँ लगानीकर्ताहरूलाई आकर्षित गरेको छ, जसले समग्र शेयर बजारको आकार बढाउन मद्दत गरेको छ। विशेषगरी, युवा पुस्ता र पहिलो पटक लगानी गर्दै गरेका व्यक्तिहरू आईपीओमार्फत शेयर बजारमा प्रवेश गरिरहेका छन्। विश्लेषकहरूका अनुसार, यस किसिमको वृद्धिले बजारमा उत्साह थप्ने काम गरे पनि जोखिमलाई कम आँक्न नहुने सुझाव दिएका छन्।
कतिपय विज्ञहरूले भने दीर्घकालीन लगानीको दृष्टिकोणले यी कम्पनीहरूको वित्तीय अवस्था र व्यवसायिक योजनाको विस्तृत अध्ययन गर्नुपर्ने सुझाव दिएका छन्। छोटो समयको प्रतिफलको लोभमा परेर लगानी गर्दा भविष्यमा नोक्सानी हुने सम्भावना रहन्छ। उनीहरूले कम्पनीको व्यवसायको सम्भावना, व्यवस्थापन पक्ष र प्रतिस्पर्धाको अवस्थालाई समेत ध्यान दिनुपर्ने बताएका छन्।
यस परिप्रेक्ष्यमा, लगानीकर्ताहरूले विवेकपूर्ण निर्णय लिनु आवश्यक छ। कम्पनीको आधारभूत पक्षहरू (फन्डामेन्टल्स) बलियो छ कि छैन, भविष्यमा दिगो प्रतिफल दिन सक्ने क्षमता राख्छ कि राख्दैन भन्ने कुराको विश्लेषण गर्नुपर्छ। सेयर बजारमा लगानी गर्नुअघि विज्ञ वा सल्लाहकारको मद्दत लिनु बुद्धिमानी हुन्छ।
सेयर बजारमा देखिएको यो प्रवृत्तिले समग्र अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव पार्न सक्ने सम्भावना रहेको छ। नयाँ कम्पनीहरूले पुँजी जुटाउन र व्यवसाय विस्तार गर्न सहयोग पुग्छ। तर, बजारको अस्थिरता र जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै लगानीकर्ताहरूले सचेतता अपनाउनु जरुरी छ।
अन्त्यमा, आईपीओमा देखिएको वृद्धिलाई दिगो बनाउन र लगानीकर्ताको हित संरक्षण गर्न नियामक निकाय र लगानीकर्ता दुवैको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुन्छ। समय-समयमा बजारको मूल्यांकन र विश्लेषण गर्दै लगानीको रणनीति बनाउनु बुद्धिमानी हुनेछ।
