पूर्वी नेपालको उदयपुर जिल्लामा ४.३ म्याग्निच्यूडको भूकम्प गएको छ। राष्ट्रिय भूकम्प मापन केन्द्रका अनुसार, भूकम्प आइतबार बिहान १०:५८ बजे गएको हो। भूकम्पको केन्द्रबिन्दु उदयपुरको साविक उदयपुरगढी गाउँपालिका रहेको जनाइएको छ। भूकम्पका कारण हालसम्म मानवीय वा भौतिक क्षतिको विवरण प्राप्त नभएको बताइएको छ।
भूकम्पको धक्का उदयपुरका साथै आसपासका जिल्लाहरूमा पनि महसुस गरिएको थियो। स्थानीय बासिन्दाहरूले भूकम्पको धक्का महसुस गरेलगत्तै घरबाहिर निस्किएर सुरक्षित स्थानमा आश्रय लिएका थिए। भूकम्पको कम्पन लामो समयसम्म नभए पनि एकाएक आएको धक्काले मानिसहरू त्रसित बनेका थिए।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय उदयपुरले भूकम्पबाट भएको क्षतिको विवरण संकलन गर्न थालेको छ। प्रमुख जिल्ला अधिकारीले स्थानीय तहका प्रतिनिधिहरूलाई क्षतिको विवरण यथाशीघ्र पठाउन निर्देशन दिएका छन्। स्थानीय तहका विपद् व्यवस्थापन समितिलाई तयारी अवस्थामा रहन समेत आग्रह गरिएको छ।
भूकम्पले खासगरी पुराना र कमजोर संरचनामा क्षति पुर्याउन सक्ने सम्भावना रहेको छ। यसैले, स्थानीय प्रशासनले नागरिकहरूलाई सतर्क रहन र घर तथा भवनहरूको अवस्थाबारे जानकारी राख्न आग्रह गरेको छ। भूकम्पबाट प्रभावित क्षेत्रमा तत्काल राहत तथा उद्धारका लागि टोली परिचालन गरिएको छ।
यसअघि पनि उदयपुर जिल्ला भूकम्पको जोखिममा पर्दै आएको छ। २०७२ सालको विनाशकारी गोरखा भूकम्पले समेत यहाँ क्षति पुर्याएको थियो। त्यसैले, यस क्षेत्रमा भूकम्पको जोखिम न्यूनीकरण र पूर्वतयारीका लागि विशेष ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता छ। विज्ञहरूले पनि यस क्षेत्र भूकम्पीय दृष्टिकोणले संवेदनशील रहेको जनाएका छन्।
भूकम्प मापन केन्द्रका प्रमुखले सञ्चार माध्यमलाई प्रतिक्रिया दिँदै भन्नुभयो, “हामी क्षतिको विस्तृत विवरण संकलन गरिरहेका छौं। तत्काल कुनै ठूलो क्षति भएको खबर आएको छैन, तर पनि हामी उच्च सतर्कता अपनाइरहेका छौं।”
भूकम्पका कारण सर्वसाधारण त्रसित बनेका छन्, तर तत्काल ठूलो मानवीय वा भौतिक क्षति नहुनु सकारात्मक पक्ष हो। यस विपद्को समयमा स्थानीय प्रशासनको तत्परता, राहत तथा उद्धार टोलीको सक्रियता र नागरिक सचेतनाले ठूलो क्षतिलाई रोक्न मद्दत गर्नेछ।
यो भूकम्पले फेरि एकपटक नेपालमा भूकम्पको जोखिम र यसबाट बच्न अपनाउनुपर्ने पूर्वतयारीका बारेमा सचेत गराएको छ। भविष्यमा यस्ता प्राकृतिक विपत्तिबाट बच्नका लागि सरकारी निकाय, स्थानीय तह र नागरिक समुदाय सबैको संयुक्त प्रयास आवश्यक छ। भूकम्पबाट सुरक्षित रहन भवन निर्माण संहिताको पालना, भूकम्प प्रतिरोधी संरचनाको निर्माण र जनचेतना अभिवृद्धि गर्नु आजको आवश्यकता हो।
