पर्साको वीरगञ्ज नाका हुँदै चालु आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को नौ महिनामा ७९ अर्ब ५४ करोड रुपैयाँ बराबरको वस्तु तथा सामान निर्यात भएको छ। वीरगञ्ज भन्सार कार्यालयका अनुसार अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा यो निर्यात १५ प्रतिशतले वृद्धि भएको हो।
वीरगञ्ज भन्सार कार्यालयका सूचना अधिकारी उदयसिंह विष्टले दिएको जानकारीअनुसार, गत आर्थिक वर्ष २०७९/८० को नौ महिनामा ६९ अर्ब ३५ करोड रुपैयाँ बराबरको वस्तु तथा सामान निर्यात भएको थियो। यस वर्ष निर्यातमा उल्लेख्य वृद्धि हुनुमा समग्र आर्थिक गतिविधिमा आएको सुधार र विशेषगरी भारततर्फको व्यापारमा भएको वृद्धि मुख्य कारण रहेको विष्टले बताए।
निर्यातमा वृद्धि भए तापनि आयातमा पनि उल्लेख्य वृद्धि भएको छ। चालु आर्थिक वर्षको नौ महिनामा सोही नाकाबाट अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा १० अर्ब १९ करोड रुपैयाँ अर्थात् १५ प्रतिशतले आयात बढेको छ। यसले देशको व्यापार घाटालाई थप बढाउने संकेत गरेको छ। आयातित वस्तुहरूमा पेट्रोलियम पदार्थ, औद्योगिक कच्चा पदार्थ र निर्माण सामग्रीको बाहुल्य रहेको छ।
वीरगञ्ज भन्सार कार्यालयका अनुसार निर्यात गरिएका वस्तुहरूमा तयारी पोशाक, धागो, पश्मिना, हस्तकलाका सामान, छालाजन्य उत्पादन लगायतका रहेका छन्। यी वस्तुहरूको निर्यात खासगरी भारत, चीन र युरोपेली मुलुकहरूमा हुने गरेको छ। यसले नेपालको अर्थतन्त्रलाई विदेशी मुद्रा आर्जन गर्नमा सहयोग पुर्याउँछ।
यस नाकाबाट हुने निर्यात व्यापारको वृद्धिका पछाडि सरकारले व्यापार सहजीकरणका लागि चालेका कदमहरू, पूर्वाधार विकासमा भएको लगानी र व्यापारीहरूको सक्रियताले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको देखिन्छ। यसका साथै, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा नेपाली उत्पादनको माग बढ्नुले पनि निर्यात वृद्धिमा सहयोग पुगेको छ।
यद्यपि, नेपालको व्यापार घाटा कम गर्न निर्यातलाई थप प्रोत्साहन गर्नुपर्ने र आयातलाई प्रतिस्थापन गर्ने खालका स्वदेशी उत्पादनलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने आवश्यकता छ। यसका लागि सरकारले नीतिको तर्जुमा र कार्यान्वयनमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।
वीरगञ्ज नाकाबाट भएको निर्यात व्यापारको यो तथ्याङ्कले नेपालको अर्थतन्त्रको अवस्थालाई चित्रण गर्दछ। निर्यातमा भएको वृद्धिका बाबजुद आयातको उच्च दरले व्यापार सन्तुलन कायम गर्न थप चुनौती थपिएको छ। यसले समग्र आर्थिक नीतिको प्रभावकारिता र आगामी दिनका लागि आवश्यक रणनीतिबारे गम्भीर समीक्षा गर्नुपर्ने जनाउ दिन्छ।
