नेपाल राष्ट्र बैंकले बिहीबारका लागि विदेशी मुद्राको विनिमय दर सार्वजनिक गरेको छ, जसमा अस्ट्रेलियन डलर हालसम्मकै उच्च विनिमय दरमा पुगेको छ। बुधबारको तुलनामा बिहीबार अमेरिकी डलर, युरो, पाउन्ड स्टर्लिङ, कुवेती दिनार र बहराइनी दिनारसहित अन्य प्रमुख विदेशी मुद्राहरूको विनिमय दर पनि बढेको छ।
नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार, आज एक अस्ट्रेलियन डलरको खरिद दर ९७ रुपैयाँ ९१ पैसा र बिक्री दर ९८ रुपैयाँ ३९ पैसा कायम छ। यो विनिमय दर हालसम्मकै उच्च हो। यसअघि डलरको भाउ केही समय घटेको थियो, तर फेरि बढ्न थालेको छ। यस्तै, अमेरिकी डलरको भाउ पनि बढेको छ।
आज अमेरिकी डलर १ को खरिद दर १४९ रुपैयाँ ७८ पैसा र बिक्री दर १५० रुपैयाँ ३८ पैसा निर्धारण गरिएको छ। बुधबार अमेरिकी डलर १ को खरिद दर १४९ रुपैयाँ ३१ पैसा र बिक्री दर १४९ रुपैयाँ ९१ पैसा थियो। नेपाल राष्ट्र बैंकका प्रवक्ताले विदेशी मुद्राको विनिमय दरमा आएको उतारचढाव अन्तर्राष्ट्रिय बजारको अवस्था र अन्य विविध कारणले हुने बताएका छन्।
युरोको विनिमय दर पनि बढेको छ। आज एक युरोको खरिद दर १६१ रुपैयाँ ९१ पैसा र बिक्री दर १६२ रुपैयाँ ६० पैसा तोकिएको छ। हिजो यसको खरिद दर १६१ रुपैयाँ ४९ पैसा र बिक्री दर १६२ रुपैयाँ १८ पैसा थियो। यस्तै, बेलायती पाउन्डको विनिमय दर पनि बढेको छ।
विदेशी मुद्राको विनिमय दरमा आएको वृद्धिलाई अर्थविद्हरूले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा डलरको मूल्यमा आएको उतारचढाव, नेपालको आयातमा भएको वृद्धि र रेमिट्यान्स आप्रवाहमा आएको सामान्य कमीलगायतका कारणसँग जोडेर हेरेका छन्।
राष्ट्र बैंकले दैनिक रूपमा विदेशी मुद्राको विनिमय दर तोक्ने गर्छ। यो दर वाणिज्य बैंकहरू र अन्य इजाजतपत्र प्राप्त व्यक्तिहरूले कारोबार गर्दा प्रयोग गर्छन्। विनिमय दरमा हुने परिवर्तनले आयात-निर्यात व्यापार, पर्यटन र विदेशमा काम गर्ने नेपाली कामदारहरूले पठाउने रकम (रेमिट्यान्स) मा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्दछ।
अस्ट्रेलियन डलर र अन्य प्रमुख मुद्राहरूको विनिमय दरमा भएको वृद्धिको सीधा असर नेपाली उपभोक्ता र व्यवसायीहरूमा पर्ने देखिन्छ, किनभने यसले विदेशबाट आयातित सामानको मूल्य बढाउनेछ। साथै, विदेशमा अध्ययन वा काम गर्ने नेपालीहरूले पठाउने रकम पनि प्रभावित हुनेछ।
विदेशी मुद्राको विनिमय दरमा भएको यो वृद्धि नेपाली अर्थतन्त्रका लागि महत्त्वपूर्ण छ किनभने यसले मुद्रास्फीतिलाई प्रभावित गर्न सक्छ र उपभोक्ताको क्रय शक्तिलाई घटाउन सक्छ। यस अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै सरकार र सरोकारवाला निकायहरूले आवश्यक कदम चाल्नुपर्ने देखिन्छ।
