नेपाल आयल निगम (नेपाल आयल कर्पोरेसन) बाट पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य वृद्धिको गोप्य सूचना चुहावट हुँदा निगमलाई करोडौंको नोक्सानी भएको छ। सूचना चुहावटका कारण व्यवसायीहरूले सस्तो मूल्यमा तेल खरिद गरी भण्डारण गर्ने र मूल्य वृद्धि भएपछि महँगोमा बेच्ने गरेका छन्, जसले गर्दा उपभोक्ताहरू महँगीको मारमा परेका छन्।
स्रोतका अनुसार, निगमले मूल्य समायोजन गर्ने तयारी गर्दा नै सूचना बाहिरिने गरेको छ। यसरी मूल्य वृद्धिको पूर्व जानकारी पाउँदा व्यवसायीहरूले ठूलो परिमाणमा तेल किन्ने र स्टक राख्ने प्रवृत्ति बढेको छ। यसबाट निगमले उठाउनुपर्ने राजस्व गुम्नुका साथै उपभोक्ताहरूले चर्को मूल्य तिर्न बाध्य हुनुपरेको छ।
आयल निगमका एक उच्च अधिकारीले नाम न छाप्ने शर्तमा भने, “मूल्य वृद्धिको सूचना चुहावट हुनु दुर्भाग्यपूर्ण हो। यसले निगमलाई आर्थिक रूपमा कमजोर बनाउँछ र उपभोक्तालाई प्रत्यक्ष असर गर्छ। हामीले यस विषयमा छानबिन सुरु गरिसकेका छौं।” उनले थपे, “सूचना चुहावटमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई कारबाही गरिनेछ।”
यस घटनाले पेट्रोलियम पदार्थको आपूर्ति प्रणालीमाथि प्रश्नचिन्ह खडा गरेको छ। व्यवसायीहरूले नाफा कमाउनका लागि यस्तो गलत तरिका अपनाउँदा उपभोक्ताहरू अन्यायमा परेका छन्। यसले बजारमा अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा निम्त्याउनुका साथै निगमको पारदर्शितामाथि पनि प्रश्न उठाएको छ।
विज्ञहरूका अनुसार, यस्ता घटनाहरू नियन्त्रण गर्न सूचना प्रविधि प्रणालीलाई सुदृढ बनाउनुपर्छ। साथै, मूल्य निर्धारण प्रक्रियालाई थप पारदर्शी बनाउनुपर्ने र सूचना चुहावट गर्ने व्यक्तिलाई कडा कारबाही गर्नुपर्ने सुझाव दिएका छन्। उपभोक्ता अधिकारकर्मीहरूले यस्ता गतिविधि विरुद्ध निरन्तर आवाज उठाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
आयल निगमले सूचना चुहावट रोक्न र यसलाई नियन्त्रण गर्नका लागि विभिन्न उपायहरू अवलम्बन गर्नुपर्ने देखिन्छ। यसका लागि गोप्य सूचना चुहावट हुन नदिन उच्च सुरक्षा प्रणाली जडान गर्ने, छानबिन प्रक्रियालाई तीव्रता दिने र दोषीलाई कडा दण्ड दिने जस्ता कदम चाल्नुपर्ने हुन्छ।
यो घटना उपभोक्ता र आयल निगम दुवैका लागि चिन्ताको विषय हो। यदि यस्ता गतिविधिहरूलाई नियन्त्रण गर्न सकिएन भने सर्वसाधारणले अनावश्यक रूपमा महँगीको मार खेप्नुपर्ने हुन्छ र निगमले पनि ठूलो आर्थिक क्षति व्यहोर्नुपर्ने हुन्छ। यो अवस्थाले समग्र अर्थतन्त्रमा नकारात्मक असर पार्न सक्छ।