हवाई इन्धनको मूल्यवृद्धि भएपछि आन्तरिक उडानको भाडामा वृद्धि भएको छ, जसका कारण यात्रुको संख्यामा उल्लेख्य कमी आएको छ। नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण (क्यान) का अनुसार, आन्तरिक उडानमा यात्रा गर्ने यात्रुको संख्यामा करिब ३० प्रतिशतसम्मले गिरावट आएको छ। यो गिरावटले हवाई यात्रामा निर्भर पर्यटन र आर्थिक गतिविधिमा समेत असर पार्ने देखिएको छ।
प्राधिकरणका सूचना अधिकारी ज्ञानेन्द्र भुलले आन्तरिक उडानतर्फ दैनिक यात्रुको संख्यामा गिरावट आएको जानकारी दिए। उनले इन्धनको मूल्यवृद्धिका कारण हवाई सेवा प्रदायक कम्पनीहरूले भाडा बढाउन बाध्य भएको बताए। यसले गर्दा यात्रुहरूले हवाई यात्राको सट्टा अन्य विकल्प खोज्न थालेका छन्, जसका कारण यात्रु संख्या घटेको हो।
इन्धनको मूल्य वृद्धिले हवाई सेवाको सञ्चालन खर्च बढाएको छ। हवाई जहाज सञ्चालनको लागतमा इन्धनको ठूलो हिस्सा हुने गर्छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य बढ्दा त्यसको सिधा असर नेपालको हवाई भाडामा पर्ने गर्छ। यसअघि पनि इन्धनको मूल्य बढ्दा हवाई भाडामा वृद्धि भएको थियो र यात्रु संख्या घटेको थियो।
हवाई सेवा प्रदायक कम्पनीहरूले यात्रु संख्या घट्नुमा मूल्यवृद्धिलाई मुख्य कारण मानेका छन्। उनीहरूका अनुसार, भाडादर बढेपछि मध्यम वर्ग र कम आम्दानी भएका यात्रुहरूले हवाई यात्रालाई स्थगित गर्दै आएका छन्। यसबाहेक, अन्य यातायातका साधन र सडक मार्गको उपलब्धताले पनि यात्रुहरूलाई विकल्प दिएको छ।
यस परिस्थितिमा, पर्यटन व्यवसायीहरूले सरकारलाई हवाई इन्धनको मूल्य समायोजन गर्न र यात्रुलाई सहुलियत प्रदान गर्न आग्रह गरेका छन्। पर्यटन क्षेत्रमा निर्भर व्यवसायीहरूले हवाई भाडा वृद्धिका कारण पर्यटकको आवागमन घट्ने र यसले समग्र अर्थतन्त्रमा नकारात्मक असर पार्ने चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। उनीहरूले पर्यटन क्षेत्रको प्रवर्द्धनका लागि सरकारले विशेष योजना ल्याउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
सरकारले इन्धनको मूल्यलाई नियन्त्रण गर्न र हवाई भाडालाई किफायती बनाउन आवश्यक कदम चाल्नुपर्ने देखिन्छ। यसका लागि इन्धनमा लाग्ने कर घटाउने वा अन्य सहुलियत दिने विषयमा विचार गर्न सकिन्छ। यस्तै, हवाई सेवा प्रदायक कम्पनीहरूले पनि भाडा समायोजनका लागि पहल गर्नुपर्ने देखिन्छ।
यो समस्या नेपालको पर्यटन र समग्र अर्थतन्त्रका लागि चुनौतीपूर्ण छ। हवाई भाडामा भएको वृद्धिका कारण पर्यटन क्षेत्रमा शिथिलता आउन सक्ने र यसले रोजगारी तथा आर्थिक वृद्धिमा नकारात्मक असर पार्न सक्ने सम्भावना रहेको छ। तसर्थ, सरकार, हवाई सेवा प्रदायक र पर्यटन व्यवसायी मिलेर समस्या समाधानका लागि तत्काल पहल गर्न आवश्यक छ।
अन्त्यमा, हवाई इन्धनको मूल्यवृद्धिका कारण आकासिएको भाडा र घट्दो यात्रु संख्याले हवाई यात्रामा निर्भर व्यक्ति र व्यवसायलाई प्रत्यक्ष असर पारेको छ। यो समस्या समाधानका लागि सरकार र सरोकारवाला निकायहरूको सक्रिय सहभागिता र उचित नीतिको आवश्यकता छ।
