काठमाडौं महानगरपालिकाले थापाथलीस्थित बागमती नदी किनारमा बसोबास गर्दै आएका सुकुम्बासीहरुको पहिचान तथा प्रमाणीकरणको काम रंगशालामा सुरु गरेको छ। मंगलबारदेखि सुरु भएको स्क्रिनिङ प्रक्रियामा सुकुम्बासीहरुको विवरण संकलन, परिचयपत्र प्रमाणीकरण र अन्य आवश्यक प्रक्रियाहरु अघि बढाइएको छ। यो कार्यले महानगरले सुकुम्बासी समस्या समाधानका लागि चालेको कदमको एक महत्वपूर्ण पाटोको रुपमा लिइएको छ।
काठमाडौं महानगरपालिकाले यसअघि नै थापाथली क्षेत्रका सुकुम्बासीहरुलाई स्थान खाली गर्न आग्रह गरेको थियो। तर, उनीहरुले विभिन्न माग राख्दै आन्दोलन गर्दै आएका थिए। महानगरले पटकपटक वार्ताको प्रयास गरे पनि सहमति जुट्न सकेको थिएन। त्यसैले, अहिले पहिचानका लागि भनेर स्क्रिनिङको काम अघि बढाइएको हो। यस क्रममा, सुकुम्बासीहरुको लगत संकलन गरी उनीहरुको वास्तविक अवस्थाको यकिन गर्न खोजिएको छ।
स्क्रिनिङमा सहभागी हुन आएका अधिकांश सुकुम्बासीहरुले आफूहरुलाई उचित विकल्प नदिई बस्तीबाट हटाउन खोजिएको भन्दै गुनासो गरेका छन्। उनीहरुले आफूहरु वर्षौंदेखि सोही ठाउँमा बसोबास गर्दै आएको र अन्यत्र जान नसक्ने अवस्था रहेको बताउँदै आएका छन्। यसैगरी, कतिपय सुकुम्बासीहरुले परिचयपत्र बनाउँदा विभिन्न झन्झट बेहोर्नु परेको र प्रामाणिक कागजात जुटाउन समस्या भएको गुनासो गरेका थिए।
काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रवक्ताले स्क्रिनिङको उद्देश्यबारे जानकारी दिँदै वास्तविक सुकुम्बासीहरुको पहिचान गरी उनीहरुलाई उचित व्यवस्थापन गर्ने योजना रहेको बताएका छन्। उनले भने, “हामी सबै सुकुम्बासीको विवरण संकलन गरेर वास्तविक पीडितहरुलाई राहत दिने योजनामा छौं। यसका लागि आवश्यक प्रक्रियाहरु अघि बढिरहेका छन्।” उनले कसैलाई पनि अन्याय हुन नदिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे।
त्यस्तै, महानगरले यसअघि नै उक्त क्षेत्रमा डोजर चलाएर संरचना भत्काउने प्रयास गरेको थियो, जसका कारण झडपसमेत भएको थियो। त्यसपछि, महानगरले सुकुम्बासीहरुसँगको समन्वयका लागि भन्दै स्क्रिनिङको प्रक्रिया अघि बढाएको हो। महानगरले यसअघि नै विभिन्न चरणमा सुकुम्बासीहरुलाई अन्यत्र सार्ने प्रयास गरेपनि त्यो सफल हुन सकेको थिएन।
स्थानीय सरकार र सुकुम्बासीहरुबीचको यो विवाद समाधानका लागि संवाद र समन्वयको खाँचो छ। स्क्रिनिङ प्रक्रियाले वास्तविक पीडितको पहिचान गरी उनीहरुलाई उचित व्यवस्थापन गर्न सघाउ पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। यसले गर्दा दीर्घकालीन रुपमा सुकुम्बासी समस्या समाधानमा सहयोग पुग्नेछ। साथै, यस कदमले अन्य स्थानमा रहेका सुकुम्बासी समस्यालाई सम्बोधन गर्न पनि मार्गप्रशस्त गर्नेछ।
यो कदम काठमाडौं महानगरपालिकाले सुकुम्बासी समस्या समाधानका लागि चालेको एक महत्वपूर्ण प्रयास हो। यसले वास्तविक सुकुम्बासीको पहिचान गरी उनीहरुलाई पुनस्र्थापना गर्न र यस समस्यलाई दिगो रूपमा समाधान गर्न मद्दत गर्नेछ। यसका साथै, काठमाडौंको सहरी सौन्दर्यलाई कायम राख्न तथा बागमती किनारलाई व्यवस्थित गर्न समेत सहयोग पुग्ने देखिन्छ।
