काठमाडौं महानगरपालिकाले थापाथलीस्थित बागमती नदी किनारमा रहेको गैरीगाउँको सुकुम्बासी बस्तीमा डोजर चलाएको छ। शुक्रबार बिहानैदेखि उक्त बस्ती हटाउनका लागि महानगरको टोलीले डोजर प्रयोग गरेको हो। स्थानीयवासीले बस्ती खाली गर्न नमानेपछि सुरक्षाकर्मी परिचालन गरी घरहरू भत्काइएको छ।
सुकुम्बासी बस्ती हटाउन नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल तथा काठमाडौं महानगर प्रहरीको संयुक्त टोली परिचालन गरिएको थियो। महानगरले यसअघि नै उक्त क्षेत्रका सुकुम्बासीहरूलाई बस्ती खाली गर्न पटक-पटक आग्रह गरेको थियो, तर उनीहरूले अटेर गरेपछि डोजर चलाइएको हो। महानगरले बस्ती खाली गराउन पटकपटक सूचना जारी गरेको थियो र निर्धारित समयसीमाभित्र बस्ती नछाडेपछि डोजर चलाएको हो।
करिब एक हजारभन्दा बढी घरधुरी रहेको उक्त बस्तीमा डोजर चलाउँदा स्थानीयवासीले विरोध गरेका थिए। उनीहरूले आफूहरूलाई उचित विकल्प नदिई घर खाली गर्न लगाइएको भन्दै आक्रोश व्यक्त गरेका थिए। कतिपय स्थानीयले घर भत्काउन नदिन खोज्दा प्रहरीसँग सामान्य झडपसमेत भएको थियो। घर भत्काइएपछि कतिपय सुकुम्बासीहरू खुला आकाशमुनि बस्न बाध्य भएका छन्।
स्थानीयवासीले आफूहरू वर्षौंदेखि उक्त स्थानमा बसोबास गर्दै आएको र अन्यत्र बस्ने कुनै विकल्प नभएको गुनासो गरेका छन्। उनीहरूले उचित बसोबासको व्यवस्थापन नगरी बस्ती खाली गराउनु न्यायोचित नभएको बताएका छन्। उक्त बस्तीमा सुकुम्बासीहरूले लामो समयदेखि बसोबास गर्दै आएका थिए र उनीहरूको जीवनयापन यही बस्तीमा निर्भर थियो।
काठमाडौं महानगरपालिकाले भने उक्त क्षेत्रलाई खाली गराई नदी किनारलाई व्यवस्थित बनाउने योजना रहेको जनाएको छ। महानगरले नदी किनारलाई सफा राख्ने र हरियाली कायम गर्ने योजना बनाएको छ। महानगरका अनुसार, यो अभियान आगामी दिनहरुमा पनि जारी रहनेछ र अन्य अवैध बस्तीहरुलाई पनि हटाउने योजना छ।
डोजर चलाइएपछि अधिकांश घरहरू भत्काइएका छन् र बस्ती उजाड बनेको छ। अहिले उक्त क्षेत्रमा सुरक्षाकर्मीको बाक्लो उपस्थिति रहेको छ। स्थानीयवासीलाई अन्यत्र व्यवस्थापन गर्ने सम्बन्धमा महानगरपालिकाले कुनै निर्णय गरेको छैन। हालसम्म उनीहरूले अस्थायी बसोबासको लागि कुनै व्यवस्था मिलाइएको छैन।
गैरीगाउँको सुकुम्बासी बस्तीमा डोजर चलाइएको घटनाले काठमाडौं महानगरपालिकाको शहरी योजना र सुकुम्बासी व्यवस्थापनको मुद्दालाई फेरि एकपटक सतहमा ल्याएको छ। यसले सुकुम्बासीको बसोबासको अधिकार र महानगरको विकास योजनाबीचको द्वन्द्वलाई उजागर गरेको छ। यस घटनाले आगामी दिनहरूमा सुकुम्बासी समस्यालाई कसरी समाधान गर्ने भन्ने विषयमा बहसको सुरुवात गरेको छ।
अव्यवस्थित बसोबासका कारण गैरीगाउँको बस्तीमा डोजर चलाइएको घटनाले काठमाडौं उपत्यकाका अन्य अव्यवस्थित बस्तीमा बसोबास गर्नेहरूमा त्रास पैदा गरेको छ। यसले महानगरपालिकाको आगामी कदम र सुकुम्बासी समस्या समाधानका लागि चाल्ने कदमलाई पनि महत्वपूर्ण बनाएको छ।
