काठमाडौं महानगरपालिकाले थापाथली, गैरीगाउँ, सिनामंगललगायतका स्थानबाट हटाएका सुकुम्बासीमध्ये २१९ परिवारका ९९७ जनालाई अहिलेसम्म काठमाडौंको त्रिपुरेश्वरस्थित रंगशालामा सारिएको छ। महानगरले सुकुम्बासी बस्ती हटाउने क्रमलाई तीव्रता दिइरहेको छ र उनीहरूलाई उचित व्यवस्थापन गर्ने जनाएको छ।
काठमाडौं महानगरपालिकाले सुकुम्बासीहरूलाई अस्थायी रूपमा रंगशालामा राख्ने व्यवस्था मिलाएको छ। रंगशालामा उनीहरूका लागि आवश्यक खाद्यान्न, स्वास्थ्य सेवा र बसोबासको प्रबन्ध मिलाइएको छ। महानगरले पीडित परिवारलाई राहत तथा पुनःस्थापनाका लागि विभिन्न योजनाहरू बनाइरहेको जनाएको छ। महानगरका प्रवक्ताले दिएको जानकारीअनुसार, तत्कालका लागि उनीहरूलाई सुरक्षित स्थानमा राख्ने र दीर्घकालीन बसोबासको व्यवस्था मिलाउने तयारी भइरहेको छ।
स्थानीय सरकारले सुकुम्बासी बस्ती हटाउनुको मुख्य कारण सार्वजनिक जग्गाको संरक्षण र सहरी सौन्दर्यता कायम गर्नु रहेको जनाएको छ। महानगरले ती क्षेत्रमा रहेका अनधिकृत संरचनाहरू हटाएर सार्वजनिक जग्गा खाली गर्ने जनाएको छ। यसका साथै, महानगरले सुकुम्बासीहरूको उचित पुनर्स्थापनाका लागि विभिन्न सरोकारवालाहरूसँग छलफल गरिरहेको छ।
विस्थापित परिवारहरूले भने आफूहरूको उचित व्यवस्थापन नभएको गुनासो गरेका छन्। कतिपय परिवारहरूले रंगशालामा पर्याप्त सुविधा नभएको र उचित बसोबासको प्रबन्ध नगरिएको भन्दै असन्तुष्टि जनाएका छन्। उनीहरूले तत्काल राहत र स्थायी बसोबासको व्यवस्था गर्न माग गरेका छन्।
यस विषयमा अधिकारकर्मी तथा सरोकारवालाहरूले पनि चासो व्यक्त गरेका छन्। उनीहरूले सुकुम्बासीहरूको मानव अधिकारको रक्षा गर्दै उनीहरूको उचित पुनर्स्थापना हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। अधिकारकर्मीहरूले महानगरलाई पीडित परिवारहरूसँग समन्वय गरी उनीहरूको आवश्यकताअनुसारको योजना बनाउन आग्रह गरेका छन्।
काठमाडौं महानगरपालिकाले भने सुकुम्बासी व्यवस्थापनलाई उच्च प्राथमिकता दिएको जनाएको छ। महानगरले उनीहरूको स्वास्थ्य, शिक्षा र रोजगारीको अवसरका लागि विशेष कार्यक्रमहरू ल्याउने तयारी गरिरहेको छ। यसका साथै, पीडित परिवारलाई सरकारी अन्य योजनामा समावेश गर्ने प्रक्रिया अघि बढाइएको छ।
यो घटनाले काठमाडौं महानगरपालिकाको सहरी योजना र सुकुम्बासी व्यवस्थापनको पाटोलाई उजागर गरेको छ। यसले सार्वजनिक जग्गाको संरक्षण र नागरिकको जीवनयापनबीच सन्तुलन कायम गर्नुपर्ने आवश्यकतालाई समेत जोड दिएको छ। साथै, यसले स्थानीय सरकारले जनताको हितलाई ध्यानमा राख्दै दीर्घकालीन योजना बनाउनुपर्ने महत्त्वपूर्ण सन्देश दिएको छ।
