हुम्लाको मासपुरका बालबालिकाहरू विद्यालय जानका लागि आवश्यक पर्ने सामग्रीको अभावमा सास्ती भोग्न बाध्य छन्। उनीहरूले विद्यालय जान किताब, कापी र कलमजस्ता आधारभूत सामग्रीसमेत बोराका झोलामा बोकेर विद्यालय जानुपर्ने बाध्यता छ। दुर्गम क्षेत्रमा रहेका विद्यालय र त्यहाँका बालबालिकाको शिक्षामा देखिएको यो समस्याले उनीहरूको भविष्यमाथि नै प्रश्न खडा गरेको छ।
भौगोलिक विकटता र गरिबीका कारण मासपुरका बालबालिकाहरू विद्यालयका अत्यावश्यक सामग्रीबाट समेत वञ्चित हुनुपरेको छ। स्थानीय विद्यालयका शिक्षकहरूका अनुसार, कतिपय विद्यार्थी त किताब र कापीविना नै विद्यालय आउने गर्छन्। उनीहरूले पुरानै कापी र किताबलाई प्रयोग गर्नुपर्ने वा अरूसँग माग्नुपर्ने बाध्यता छ। शैक्षिक सामग्रीको अभावले बालबालिकाको सिकाइमा प्रत्यक्ष असर गरिरहेको छ।
मासपुरका एक स्थानीय शिक्षक राम बहादुरले भने, “यहाँका बालबालिकाको अवस्था साह्रै नाजुक छ। उनीहरू किताब कापीको अभावमा संघर्ष गरिरहेका छन्। कतिपय बालबालिका त खाली झोला बोकेर विद्यालय आउँछन्। यसले उनीहरूको पढाइमा बाधा पुर्याइरहेको छ।” उनले थपे, “सरकारले दुर्गम क्षेत्रका बालबालिकाको शिक्षामा विशेष ध्यान दिनुपर्छ र आवश्यक सामग्री उपलब्ध गराउनुपर्छ।”
विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष श्याम कुमारले यस विषयमा आफ्नो धारणा राख्दै भने, “हामीले पटकपटक सम्बन्धित निकायमा शैक्षिक सामग्रीको माग गरेका छौं, तर सुनुवाइ भएको छैन। बालबालिकाको भविष्यलाई ध्यानमा राखेर तत्कालै सामग्री उपलब्ध गराउनु जरुरी छ।” उनले थपे, “स्थानीय सरकारले पनि यस विषयमा गम्भीर भएर सोच्नुपर्छ।”
शिक्षाविद्हरूका अनुसार, शैक्षिक सामग्रीको अभावले बालबालिकाको सिकाइ कमजोर हुनुका साथै उनीहरूको विद्यालयप्रतिको आकर्षण पनि घट्दै जान्छ। यसले गर्दा विद्यालय जाने उमेरका बालबालिका बिस्तारै विद्यालय जानै छोड्ने सम्भावना रहन्छ। दुर्गम क्षेत्रमा शिक्षाको गुणस्तर कायम राख्नका लागि आवश्यक सामग्रीको उपलब्धता सुनिश्चित गरिनुपर्छ।
यस समस्यालाई समाधान गर्नका लागि स्थानीय सरकार, प्रदेश सरकार र संघीय सरकारले संयुक्त प्रयास गर्नुपर्ने देखिन्छ। बालबालिकालाई आवश्यक शैक्षिक सामग्री उपलब्ध गराउनुको साथै शिक्षकको क्षमता अभिवृद्धि र विद्यालयको भौतिक पूर्वाधारमा सुधार गर्नुपर्ने खाँचो छ। यसका लागि दीर्घकालीन योजना बनाएर काम गर्नुपर्ने देखिन्छ।
मासपुरका बालबालिकाहरूको यो अवस्थाले दुर्गम क्षेत्रमा शिक्षाको अवस्था कति नाजुक छ भन्ने देखाउँछ। बालबालिकाहरूले आधारभूत आवश्यकता पूरा गर्न नसक्दा उनीहरूको शिक्षामा मात्र नभई समग्र भविष्यमा नै नकारात्मक असर पर्छ। यसर्थ, बालबालिकाको शिक्षा सुनिश्चित गर्न सबै सरोकारवालाको ध्यान जान जरुरी छ।
