काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेन्द्र शाह (बालेन) को नेतृत्वमा राजधानीका अतिक्रमित संरचनामा डोजर चलेसँगै देशका अन्य शहरहरूमा पनि यस्तै कार्य अघि बढिरहेको छ। स्थानीय सरकारहरूले संघीय सरकारको निर्देशन र समर्थनको अपेक्षा गर्दै सार्वजनिक जग्गा र संरचना खाली गराउन थालेका हुन्। यस कदमले शहरी क्षेत्रमा रहेका अवैध संरचना हटाउने अभियानलाई तीव्रता दिएको छ।
स्रोतका अनुसार, काठमाडौंमा मेयर बालेनको सक्रियता र उनले चालेका कदमबाट देशभरका स्थानीय सरकारहरूले प्रेरणा लिइरहेका छन्। उनले सार्वजनिक जग्गा मिचेर बनाइएका संरचना हटाउन जुन साहस देखाए, त्यसले अन्य नगरपालिकाहरूलाई पनि यस्तै कदम चाल्न हौसला मिलेको हो। कतिपय स्थानीय सरकारले संघीय सरकारसँग समन्वय र सहयोगको अपेक्षा गरिरहेका छन्।
डोजर अभियानले विशेषगरी फुटपाथ, सार्वजनिक जग्गा र नदी किनारमा बनाइएका अवैध संरचनालाई निशाना बनाएको छ। यस क्रममा व्यापारिक पसल, घर तथा अन्य संरचना भत्काइएका छन्। स्थानीय प्रशासनले पटक-पटक सूचना जारी गरेर संरचना खाली गर्न आग्रह गरे पनि अटेर गरेपछि डोजर चलाइएको हो। यस अभियानले सहरी सौन्दर्यता कायम राख्न र व्यवस्थित शहरको निर्माणमा सहयोग पुर्याउने विश्वास लिइएको छ।
यस विषयमा बोल्दै एकजना सरकारी अधिकारीले भने, “हामीले सबै स्थानीय सरकारलाई सार्वजनिक जग्गाको संरक्षण र अतिक्रमण हटाउन आवश्यक सहयोग गर्नेछौं। यो अभियानले शहरलाई थप व्यवस्थित र सुन्दर बनाउन मद्दत गर्नेछ।” उनले केन्द्र सरकारले स्थानीय तहलाई आवश्यक प्राविधिक र आर्थिक सहयोग प्रदान गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे।
विभिन्न शहरहरूमा डोजर चलाउने क्रममा स्थानीय बासिन्दासँगको समन्वय र सहभागितालाई पनि जोड दिइएको छ। कतिपय स्थानमा स्थानीय सरकारले प्रभावित व्यक्तिहरूलाई आवश्यक क्षतिपूर्ति दिने वा उनीहरूलाई अन्यत्र व्यवस्थापन गर्ने योजना बनाएका छन्। यसले गर्दा अभियानलाई थप सहज बनाउन र विवाद कम गर्न मद्दत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यस अभियानको प्रभावस्वरुप शहरहरूमा सडक विस्तार, पार्किङको व्यवस्थापन तथा अन्य पूर्वाधार निर्माणमा सहयोग पुग्ने देखिन्छ। अवैध संरचना हटाएपछि खाली भएको स्थानमा हरियाली प्रवर्द्धन गर्ने र पैदल यात्रीका लागि उपयुक्त स्थान बनाउने योजना पनि बनाइएका छन्। यसले शहरको जीवनशैलीमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने विश्वास गरिएको छ।
अतिक्रमण हटाउने अभियानले देशभरका शहरी क्षेत्रमा स्वच्छता कायम गर्न, सार्वजनिक सम्पत्तिको संरक्षण गर्न र व्यवस्थित विकासका लागि महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ। यो अभियानले शहरलाई सफा, सुन्दर र बस्नयोग्य बनाउनुका साथै नागरिकको जीवनस्तरमा सुधार ल्याउन सहयोग गर्नेछ। यसैले यो अभियानलाई निरन्तरता दिनु आवश्यक छ।
