काभ्रे जिल्लाको मन्डन देउपुर नगरपालिकामा डोजरले घर भत्काएपछि हिजो डरले बाहिरै आश्रय लिन बाध्य भएका सुकुम्बासीहरू आज नाम टिपाउन धमाधम आइरहेका छन्। उनीहरूले नगरपालिकाले उपलब्ध गराउने राहत तथा पुनःस्थापनाको प्रक्रियामा सहभागी हुन चाहेका हुन्। यस घटनाले पीडित परिवारहरूमाझ अन्योलता र चिन्ता बढाएको छ।
शनिबार नगरपालिकाले घर भत्काएपछि पीडित परिवारहरू गुह्रेशवरी स्कुलमा आश्रय लिन बाध्य भएका थिए। उनीहरूले रातभरि जाडोमा त्रिपालमुनि बिताएका थिए। एक स्थानीयका अनुसार, “हामीलाई घरबाट निकालियो, तर कतै जाने ठाउँ थिएन। स्कुलमा आश्रय लिएर रात कटाएका छौं, अब के हुन्छ थाहा छैन।”
मन्डन देउपुर नगरपालिकाले भने यो कदम सरकारी जग्गा अतिक्रमण हटाउनका लागि चालिएको बताएको छ। नगरपालिकाका प्रवक्ताका अनुसार, “हामीले पटक-पटक सूचना जारी गर्दा पनि अटेर गरेपछि बाध्य भएर डोजर चलाउनुपर्यो। अब उनीहरूलाई राहत र पुनःस्थापनाको प्रक्रियामा सहयोग गरिनेछ।”
सोमबार बिहानैदेखि पीडितहरू नाम टिपाउन स्थानीय प्रशासन कार्यालयमा भेला भएका थिए। उनीहरू आफ्नो नाम दर्ता गराएर राहत तथा पुनःस्थापनाको प्रक्रियामा सहभागी हुन आतुर देखिएका थिए। कतिपय परिवारले आफूसँग आवश्यक कागजात नभएको गुनासो गरेका थिए भने कतिपयले उचित बसोबासको व्यवस्थापनको माग गरेका छन्।
स्थानीय सरकारले पीडितहरूलाई तत्काल राहत सामग्री वितरण गर्ने र उनीहरूको बसोबासको व्यवस्थापन गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ। तर, कतिपय पीडितहरू अझै पनि सुरक्षित भविष्यको चिन्तामा छन्। उनीहरूले आफूहरूलाई उचित क्षतिपूर्ति र स्थायी बसोबासको व्यवस्था गर्नुपर्ने माग गरेका छन्।
यस घटनाले भूमिहीन तथा सुकुम्बासीहरूलाई बसोबासको हक सुनिश्चित गर्नुपर्ने आवश्यकतालाई फेरि एकपटक उजागर गरेको छ। साथै, सरकारले यस्ता समस्या समाधानका लागि दीर्घकालीन योजना बनाउनुपर्ने देखिएको छ। पीडितहरूलाई सहयोग गर्नुका साथै, भविष्यमा यस्ता घटना दोहोरिन नदिन ठोस कदम चाल्नु आवश्यक छ।
यो घटनाले नेपालमा भूमिहीन नागरिकको समस्या र उनीहरूको लागि सुरक्षित बासस्थानको महत्वलाई उजागर गरेको छ। यसले स्थानीय सरकार, संघीय सरकार र सम्बन्धित निकायहरूलाई सुकुम्बासी समस्यालाई गम्भीरतापूर्वक सम्बोधन गर्न र दिगो समाधान खोज्न बाध्य पार्नेछ।
