जापानको सङ्गाई विश्वविद्यालयमा अध्ययन गरेका ९८ जना नेपाली विद्यार्थीको शैक्षिक प्रमाणपत्र खारेज हुने जोखिम बढेको छ। विश्वविद्यालयले विद्यार्थीहरूले पेश गरेका कागजात तथा प्रमाणपत्र प्रमाणीकरणमा समस्या आएपछि छानबिन सुरु गरेको हो। यो प्रकरणले उच्च शिक्षा हासिल गर्ने नेपाली विद्यार्थीहरूमाझ चिन्ता बढाएको छ।
त्रिभुवन विश्वविद्यालय (त्रिवि) ले सङ्गाई विश्वविद्यालयबाट पीएचडी (विद्यावारिधि) गरेका व्यक्तिहरूको प्रमाणपत्रमाथि पनि छानबिन गरिरहेको जनाएको छ। त्रिविका अनुसार, हाल त्रिविमा कार्यरत कतिपय प्राध्यापक समेत सोही विश्वविद्यालयबाट पीएचडी गरेका छन्। उनीहरूको शैक्षिक योग्यतामाथि प्रश्न उठेपछि छानबिन प्रक्रिया अघि बढाइएको हो।
स्रोतका अनुसार, सङ्गाई विश्वविद्यालयले विद्यार्थीहरूले बुझाएका शैक्षिक प्रमाणपत्र तथा अन्य कागजातहरू जाँच्न थालेको छ। कतिपय प्रमाणपत्रहरू नक्कली भएको वा मान्यताप्राप्त नभएको आशंका गरिएको छ। छानबिनले कुन हदसम्म पुग्छ र कति जनाको डिग्री खारेज हुन्छ भन्ने यकिन भइसकेको छैन। तर, यो संख्या ठूलो हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ।
त्रिभुवन विश्वविद्यालयका एक उच्च अधिकारीले नाम नखुलाउने शर्तमा भने, “हामी सङ्गाई विश्वविद्यालयबाट प्राप्त सूचनाको आधारमा छानबिन गरिरहेका छौं। यदि कसैको प्रमाणपत्र फर्जी भेटिएमा प्रचलित नियमअनुसार कारबाही गरिनेछ।” उनले यो विषयमा त्रिवि गम्भीर रहेको र सत्यतथ्य पत्ता लगाउन कुनै कसर बाँकी नराखिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे।
यस घटनाले नेपाली विद्यार्थीहरूले विदेशमा उच्च शिक्षा हासिल गर्दा अपनाउनुपर्ने सावधानी र सतर्कताको विषयलाई फेरि एकपटक उजागर गरेको छ। विदेशका विश्वविद्यालय छनोट गर्दा मान्यताप्राप्त, विश्वसनीय र गुणस्तरीय शिक्षा दिने शैक्षिक संस्थाहरू मात्रै रोज्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ। साथै, शैक्षिक प्रमाणपत्रको सत्यता र वैधानिकता जाँच गर्नुपर्ने चुनौती थपिएको छ।
उच्च शिक्षा हासिल गर्न विदेश जाने नेपाली विद्यार्थीहरुको सङ्ख्या बढिरहेको सन्दर्भमा यो घटनाले गम्भीर प्रश्नहरू खडा गरेको छ। शैक्षिक परामर्शदाता तथा विज्ञहरूले विदेशमा अध्ययनका लागि जाने विद्यार्थीहरूलाई विश्वविद्यालयको छनोट, भिसा प्रक्रिया र अन्य कानुनी प्रावधानबारे सचेत रहन सुझाव दिएका छन्। गलत शैक्षिक संस्थाको छनोटले भविष्यमा ठूलो क्षति पुर्याउन सक्ने सम्भावना रहन्छ।
