कीर्तिपुरस्थित राधास्वामी सत्संग ब्यासको अस्थायी कटेरोमा आश्रय लिइरहेका सुत्केरी महिलाहरूले आफ्ना नवजात शिशुहरूको लागि सुरक्षित बासस्थानको माग गरेका छन्। चर्को घाम र भिडभाडका बीच कष्टकर जीवन बिताइरहेका उनीहरूले तत्काल उचित व्यवस्थापनको लागि अपिल गरेका हुन्।
कीर्तिपुरमा रहेका सत्संग भवनको छेउमा जस्ताको छानो र कपडाले बारेको कटेरोमा महिलाहरू बसिरहेका छन्। उनीहरूमध्ये कतिपय सुत्केरी छन् भने कतिपय गर्भवती र बच्चा हुर्काइरहेका महिला छन्। कटेरोभित्र कोलाहलपूर्ण वातावरण छ, जहाँ उनीहरू दैनिक जीवन गुजार्न बाध्य छन्। तीमध्ये एक हुन्, ३६ वर्षीया सविना नेपाली, जो चार महिनाकी छोरीलाई काखमा च्यापेर स्तनपान गराइरहेकी थिइन्। १८ वर्षदेखि गैरीगाउँको सुकुम्बासी बस्तीमा बस्दै आएकी सविनाले तीन सन्तानलाई यहीँ जन्म दिएर हुर्काएकी थिइन्।
सविनाका अनुसार, सुकुम्बासी बस्ती खाली गराउन सरकारले माइकिङ गरेपछि उनीहरू आफ्नो घरबारविहीन हुन पुगेका हुन्। सरकारले उचित बसोबासको व्यवस्था नगर्दा उनीहरू सत्संग भवनमा आश्रय लिन बाध्य भएका हुन्। उनले भनिन्, “हामीसँग बस्ने ठाउँ छैन। बच्चा राख्ने सुरक्षित ठाउँ नहुँदा चिन्ता लाग्छ।”
कटेरोमा बस्ने अधिकांश महिलाहरू गरिब तथा विपन्न परिवारका छन्। उनीहरू दैनिक गुजारा चलाउनसमेत संघर्ष गरिरहेका छन्। कतिपय महिलाहरूले कामको खोजीमा भौँतारिनुपरेको छ भने कतिपयलाई आफ्नो स्वास्थ्यको चिन्ता छ। उचित सरसफाईको अभावमा स्वास्थ्य समस्या बढ्ने जोखिम पनि उत्तिकै रहेको छ।
स्थानीय सरकार र सरोकारवाला निकायले तत्कालै उनीहरूको लागि सुरक्षित र उपयुक्त बसोबासको व्यवस्था गर्न आवश्यक छ। महिला र बालबालिकाको स्वास्थ्य तथा सुरक्षालाई ध्यानमा राख्दै उचित कदम चाल्नुपर्ने देखिन्छ। यसका साथै, उनीहरूलाई खाद्य सुरक्षा, स्वास्थ्य सेवा र शिक्षा लगायतका आधारभूत आवश्यकताहरूमा पहुँच सुनिश्चित गर्नुपर्छ।
सुत्केरी महिलाहरूले बच्चा हुर्काउन र आफ्नो स्वास्थ्यको ख्याल गर्नका लागि सुरक्षित वातावरणको खाँचो रहेको छ। सरकार र अन्य सामाजिक संघसंस्थाहरूले यस विषयमा संवेदनशील भई तत्काल सहयोग गर्नुपर्ने देखिन्छ। उनीहरूको उचित पुनर्स्थापनाका लागि ठोस योजना बनाउनु अपरिहार्य छ।
यो घटनाले समाजमा विपन्न वर्गको अवस्था र उनीहरूले भोग्नुपरेका समस्याहरूलाई उजागर गरेको छ। सुत्केरी महिला र बालबालिकाहरूको अधिकारको रक्षा गर्दै उनीहरूको जीवनस्तरमा सुधार ल्याउनु राज्यको प्रमुख दायित्व हो। यसका साथै, भविष्यमा यस्ता समस्याहरू दोहोरिन नदिन दीर्घकालीन समाधान खोज्नु आवश्यक छ।
